Kürdistan’ın ayrı ayrı parçalarında farklı şartlarda, özgün siyasal ve toplumsal faktörlere dayanarak hareketlenen Kürt ulusal güçleri, özellikle 20.yüzyılın sonundan itibaren yükselişe geçerken toplumun tüm kesimlerini derinden etkilemişlerdir. Yeni yüzyıla girerken, Avrupa’daki küçük ve orta boy Kürt esnaflarının Karsaz’ı kurması da toplumsal kesimlerin örgütlenme süreçlerine önemli bir halkanın eklenmesine yol açtı.
Karsaz’ın kuruluş çalışmaları ve ilk kongresi birçok kesimin dikkatlerini üzerine çekmiştir. Bu kuruluşu Türkiye’nin ilk iktisat kongresiyle kıyaslayan hükümet büyük bir kaygı duymuş, sermayenin örgütlülüğünün yaratacağı etkinin önüne geçebilmek için birtakım girişimlerde bulunmuştu. Buna karşılık gerek kurucu ekip olsun, gerek halk kesimleri olsun, gerekse küçük, orta ve büyük ölçekli sermaye gurupları olsun büyük bir heyecan ve merakla süreci takip etmişlerdi. Karsaz’dan beklentiler oldukça büyüktü. Örgütlenme sürecine katılım talebi konusunda esnafların umudu yüksekti. Yönetici kadrolardan da iddialı açıklamalar geliyor, markaların üretilmesinden, holdinglerin kuruluşuna, finans merkezlerinin oluşumuna değin ilanlar peşpeşe geliyordu.
Ama geçen zaman diliminde yavaş yavaş bu söylemlerin somut zeminde hayat bulmasının o kadar da kolay olmadığı görülecekti. Böylesi bir çalışmanın büyük bir bilgi birikimini gerektirdiği anlaşılmaktaydı. Yatırım piyasalarının takip edilmesi, üye işadamı ve esnafların bilgi ve deneyimlerine göre yönlendirilmesi, rekabet koşullarının takip edilmesi, işgücü piyasasından verimli yararlanılıp maliyetin düşük tutulması, pazarlama tekniklerinin geliştirilerek dernek üyelerine avantajlar sağlanması gibi faaliyetlerin yanı sıra kredi temini, yatırımlara destek sunma ya da küçük hisselerle tüzel kişilikli yatırımların örgütlenmesi çok ciddi ve güven gerektiren adımlardı. Ancak kısa zamanda sermaye kesimlerini örgütleyip yönlendirmenin kolay olmadığı anlaşıldı. Hele hele sermaye sahiplerinin somut olmayan projelere küçük veya orta ölçekli varlıklarını yönlendirmeleri işin doğası gereği büyük riskti.
Karsaz’ın örgütlenmesi bilinen örgütlenmelerin çerçevesine sığmaz
Yalnız böylesi bir örgütlenmenin bu tür zorluklarla karşılaşması doğası itibariyle normaldir. Çünkü bu alandaki bir örgütlenme ve somut adımların ortaya çıkarılması diğer türdeki örgütlenmelere benzemeyecek kadar büyük bir önem ve sorumluluğu gerektirmektedir. Bu yönüyle ne siyasal bir örgütlenmeye, ne kültürel bir derneğe ne de bir şirkete benzemektedir. Bu kuruluşu referans alarak sermayesine yön verecek bir işletmenin olası bir başarısızlığı, zararı veya iflası çok derin sonuçlar doğurur. Dolayısıyla ne seramaye sahibinin hemen güven gösterip öneri ve yönlendirmelere göre hareket etmesi sözkonusu olabilir ne de bu kuruluşun kolaylıkla yönlendirme girişiminde bulunması mümkündür. Bu uzun ve zahmetli bir süreci, karşılıklı iktisadi, siyasal, kültürel ve bilimsel güven ve iknayı gerektirmektedir.
Bir kere kuruluşun örgütlenme amacının iyi belirlenmesi, üyelerinin bütün nitelikleriyle iyi tanınması ve tanımlanması, güç sınırlarının belirlenmesi ve varlıklarının riske edilmeden kazanç sağlamalarının garanti edilmesi zorunluluktur. Böylesi bir süreci hızlı ve emin adımlarla aşmak hele hele Kürtlerin toplumsal, düşünsel ve tarihsel süreçlerine bir de sermayedarlarının özelliklerini ekleyince pek kolay olmasa gerek.
Özellikle sermayedar kesiminin büyük bölümünün birinci kuşak sermayedarlar olması, emekleriyle bir sermaye birikimine ulaşmış olmaları, bu yönleriyle de girişimci yönlerinin ekonomi bilgilerinden değil emeklerinden kaynaklanıyor olması, yatırım anlayışlarının araştırma inceleme ve piyasa şartlarından ziyade sınırlı deneyimlerinden ve yakın çevrelerinin yönlendirmesinden kaynaklanması büyük bir handikaptır. Mevcut özellikleri nedeniyle ekonomi eğitimleri yetersiz, bilgilenme eğilimi düşük, yenilik yapma ve farklı piyasalara yönelme eğilimi eksik olan bir üye gurubu ortada durmaktadır. Ayrıca büyük yatırımlara girişmek, sermayeyi emeğinin ve gözünün gördüğünün ötesine taşımak ve de garanti altına almak için ortak girişimlerde bulunmak, farklı ulus ve devletlere ait yatırım guruplarıyla ortak yatırımlara gitmek, onların deneyimlerinden yararlanmak, yatırım ve pazarlama alanlarına girmek ya da büyük ölçekli işletmelerin hisselerini almak, borsa veya finans kurumlarına girmek adeta ateşten gömlek giymek gibi geliyor. Hele somut örnekleriyle tanık olduğumuz gibi yıllardır Avrupada yaşayan ve yaşadıkları ülkenin dilini bile doğru düzgün öğrenemeyen, yazılı ve görsel basından yararlanmayan sadece buradaki Kürt ve Türk kesimine yönelik çalışan, ya da gastronomi de yaygınca olduğu gibi Avrupalı tüketicilerle sınırlı bir diyalog içinde bulunmanın çok ciddi adımlara ve atılımlara fırsat vermesi mümkün değildir.
Karsaz’ın yönetim anlayışı ihtiyaca cevap veremiyor
Şimdi böylesi bir üye karakteri olan Karsaz’ın kuruluşundan günümüze olan süreç değerlendirildiğinde samimi bir anlayışa ihtiyaç var. Ancak gelinen noktada da ihtiyaca cevap vermekten uzaktır ve bunun çok iyi tespit edilmesi gerekir. Çok özgün ve kişisel sorunlara değinmekten öte böylesi bir kuruluşun fonksiyonu ve amaçları bağlamında bakıldığında aşağıdaki bir kaç başlıca tespit hemen dikkati çekecektir.
Öncelikle yönetimde istikrar yoktur. Nerdeyse her kongre döneminde başkan ve yönetim değişmiştir. Üstelik oluşan yönetim birimleri kurumun gerekleri ölçüsünde etkileyici ve belirleyici olamamışlardır
Yöneticiler arası diyalog, yönetimle üyeler arası diyalog kurumsal ve düşünsel ilişkiler çerçevesine göre inşa edilememiş ve bir mekanizmanın işleyiş esasları ve ilkeleri oluşturulamamıştır. Oysa yönetimi profesyonel çalışabilicek kalifiye elemanlarla takviye etmek, süreklilik arz eden çalışmalar yapmak mümkündür. Ancak henüz nasıl bir yönetim? Nereye kadar amatör bir yönetim? Nerden itibaren profesyonel yönetim gerektiği konusunda çalışma ve organizasyon.
